دوستی نوشته: «بعضی وقت‌ها کسی می‌میرد که انگار وزنش برای زمین زیاد است. رفتنش معلوم می‌شود.»

و من یک «فقط» می‌گذارم اول جمله‌اش.

نادانی رو به خردمندی کرد و گفت: فلان شخص، ثروتمندترین مرد شهر است. باید از او آموخت و گرامیش داشت.
خردمند خندید و گفت: فلانی کیسه‌اش را از پول انباشته، آنگاه تو اینجا با جیب خالی بر او می بالی و از من می‌خواهی همچون تو باشم؟!
نادان گفت: خوب گرامیش مدار، به زودی از گرسنگی خواهی مرد.
خردمند خندید و از او دور شد.

از گردش روزگار، مرد ثروتمند در کام دزدان افتاد و آنچه داشت از کف بداد و دزدان کامروا شدند. چون چندی گذشت همان نادان رو به خردمند کرد و گفت: فلان دزد بسیار قدرتمند است، باید همچون او شکست‌ناپذیر بود. و خردمند باز بر او خندید و فردای حرف نادان دزد به چنگال سربازان فرمانروای اسیر شده، برهنه‌اش نموده و در میدان شهر شلاقش می‌زدند که خردمند دید نادان با شگفتی این ماجرا را می‌بیند. دست بر شانه‌اش گذاشت و گفت: عجب قهرمانهایی داری، هریک چه زود سرنگون می‌شوند.

نادان گفت: قهرمانهای تو هم به خواری می‌افتند. خردمند خندید و گفت: قهرمانان من در ظرف اندیشه تو جای نمی گیرند، همین جا بمان و شلاق خوردن آن که گرامیش می‌داشتی را ببین. و با خنده از او دور شد.

اندیشمند کشورمان «ارد بزرگ» می‌گوید: قهرمان‌های آدم‌های کوچک، همانند آنها زود گذرند.

با سپاس از امید عزیز

در این شماره می‌خوانید:

-اخلاق پزشکی در دنیای امروز

- بررسی نقش دانشگاه و پژوهش در توسعه طب سنتی ایران

- ربع رشیدی، بزرگترین مجتمع علمی دانشگاهی ایران

- نگاهی به میلاد زرتشت، گذری به دانش یونان

- شالوده شناسی طب عامیانه با درنگی بر گزاره‌های طب عامیانه خراسان

- گذری بر مبانی طب سنتی ایران – بخش نخست

- زندگی و آثار مالک‌الاطباء گیلانی با نگاهی به کتاب حفظ‌الصحه ناصری

- مصاحبه با پیشکسوت عطار، حاج سید ابوالحسن هاشمیان

- تدابیر فصل خزان

- تدابیر اطفال از دیدگاه طب سنتی ایران

- درباره عادت ماهیانه بیشتر بدانیم

- باز هم شنبلیله

- خوراک سالم (سوپ سبزی و شکلات صبحانه)

- پزشک ایرانی، پرسش و پاسخ ایرانی

- اخبار طب سنتی ایران

- معرفی کتاب

درود بر همه.

دوست خوبم، امیر سرداری، مطلب زیبایی را به عنوان دیدگاه برای یکی از نوشته‌های پیشین نوشته بود که برای خود من درس بسیار داشت و از خواندنش لذت فراوان بردم. گفتم بهتر است اینجا منتشرش کنم تا همه دوستان بخوانند و لذت ببرند.

و: الهی کور شه هر کی حال کنه ولی از امیر و من تشکر نکنه!!

استادی در شروع کلاس درس، لیوانی پر از آب به دست گرفت. آن را بالا گرفت که همه ببینند. بعد از شاگردان پرسید: «به نظر شما وزن این لیوان چقدر است؟» شاگردان جواب دادند: «50 گرم، 100 گرم، 150 گرم…»

استاد گفت: «من هم بدون وزن کردن، نمی‌دانم دقیقا“ وزنش چقدراست. اما سؤال من این است: اگر من این لیوان آب را چند دقیقه همین طور نگه دارم، چه اتفاقی خواهد افتاد؟»
شاگردان گفتند: «هیچ اتفاقی نمی‌افتد.»
استاد پرسید: «خوب، اگر یک ساعت همین طور نگه دارم، چه اتفاقی می‌افتد؟»
یکی از شاگردان گفت: «دست‌تان کم‌کم درد می‌گیرد.»
- «حق با توست… حالا اگر یک روز تمام آن را نگه دارم چه؟»
شاگرد دیگری گفت: «دست‌تان بی‌حس می‌شود. عضلات به شدت تحت فشار قرار می‌گیرند و فلج می‌شوند. و مطمئناً کارتان به بیمارستان خواهد کشید» و همه شاگردان خندیدند.
استاد گفت: «خیلی خوب است. ولی آیا در این مدت وزن لیوان تغییرکرده است؟»
شاگردان جواب دادند: «نه»
- «پس چه چیز باعث درد و فشار روی عضلات می‌شود؟ درعوض من چه باید بکنم؟»
شاگردان گیج شدند.
یکی از آنها گفت: «لیوان را زمین بگذارید.»
استاد گفت: «دقیقاً، مشکلات زندگی هم مثل همین است. اگر آنها را چند دقیقه در ذهن‌تان نگه دارید، اشکالی ندارد. اگر مدت طولانی‌تری به آنها فکر کنید، به درد خواهند آمد.
اگر بیشتر از آن نگه‌شان دارید، فلج‌تان می‌کنند و دیگر قادر به انجام کاری نخواهید بود. فکرکردن به مشکلات زندگی مهم است، اما مهم‌تر آن است که در پایان هر روز و پیش از خواب، آنها را زمین بگذارید. به این ترتیب تحت فشار قرار نمی‌گیرند. هر روز صبح سرحال و قوی بیدار می‌شوید و قادر خواهید بود از عهده هر مسأله و چالشی که برایتان پیش می‌آید، برآیید!

دوست من، یادت باشد که لیوان آب را همین امروز زمین بگذاری.
زندگی همین است!

کيوان مهرگان

تهران سال 1377
وزارت امور خارجه

ايران بعد از دوم خرداد 76 ايران رؤيايی شده است. همه کنجکاو هستند که سر در بياورند مردم ايران بعد از 20 سال  از انقلاب 57 باز چگونه جهان را غافلگير کرده‌اند. غربی‌ها که 20 سال به انحاي مختلف تلاش کرده‌اند بفهمند راز انقلاب 57 چه بوده بيشتر از همه در حيرت هستند. فرانسوی‌ها نوستالژی نوفل لوشاتو سراغشان آمده. ژاک شيراک به وزارت امور خارجه دستور داده ترتيب دعوت از سيدمحمد خاتمی را بدهند. دعوت رسمي تسليم ايران شده است. گروه‌های کارشناسی دست به کار شده‌اند. همه چيز مهيای سفر است. حتي برنامه ضيافت شام رئيس جمهور فرانسه به افتخار رئيس جمهور ايران و هيأت همراه هم چيده شده است. اما يک سنت قديمی کاخ اليزه با يک باور دينی مهمان منافات دارد؛ سرو شراب بر سر سفره شام. ايران به دولت فرانسه اعلام می‌کند بايد شراب از برنامه پذيرايی ضيافت شام حذف شود. فرانسوی‌ها زير بار نمی‌روند. اعلام می‌کنند اين يک سنت تشريفاتی در اليزه است. ايرانی‌ها سفر را لغو می‌کنند. فرانسوی‌ها دوباره دست به کار می‌شوند. مذاکره می‌کنند. ايرانی‌ها زير بار نمی‌روند. فرانسوی‌ها اعلام می‌کنند وجود شراب به معنای سرو نيست. ايرانی‌ها سفر رئيس جمهور را مشروط می‌کنند به حذف شراب. بالاخره دفتر تشريفات کاخ اليزه اعلام می‌کند برای اولين و آخرين بار و به افتخار رئيس جمهور ايران قهوه را جايگزين شراب کرده است.

تهران/ فرودگاه مهرآباد
دريای خزر ايرانی

کشور قزاقستان ميزبان اجلاسی درباره دريای خزر است. قرار است کشورهايی که سهيم در دريای خزر هستند دور هم جمع شوند و درباره تعيين رژيم حقوقی دريای خزر با هم مذاکره کنند. پيش از هأات بلندپايه ايرانی به رياست رئيس جمهور ايران، تيمی از وزارت امور خارجه به محل اجلاس رفته است. يکي از اعضای تيم وزارت امور خارجه متوجه می‌شود در محل استقرار هیأت‌های عالی‌رتبه نقشه‌های جعلی با مضمون تعيين رژيم حقوقی دريای خزر نصب شده تا هيأت‌ها در برابر عمل انجام شده قرار بگيرند. از همان جا به هيأت ايرانی اطلاع داده می‌شود محل برگزاری جلسه به نقشه‌های جعلی آراسته شده است. رئيس جمهور ايران به هيأت ايرانی مستقر در آلماتی اعلام می‌کند انجام سفر منوط به برچيده شدن اين نقشه‌هاست. به رغم حضور هيأت ايرانی در محل فرودگاه، منتظر می‌مانند نتيجه اعتراض ايران به نصب نقشه‌های جعلی برسد. ساعاتی بعد به هيأت ايرانی اعلام می‌کنند نقشه‌ها برچيده شده و هيأت ايرانی به سمت قزاقستان حرکت می‌کند.

منبع: روزنامه اعتماد سه شنبه، 14 مهر 1388 – شماره 2070

خوب نیستم این روزها،

روزگار خوبی ندارم، نه اینجا، نه آنجا.

پدر خوب نیست، رنج می‌کشد خیلی.

گفتم به تو بگویم:

به تو که پدر نداری، و خوب می‌دانی چه خوب بود اگر می‌داشتی این روزها.

به تو که پدر داری و کم داری‌اش در زندگی‌ات،

    و می‌خواهی که بیشتر باشد، یا شاید نمی‌دانی که باید بیشتر باشد.

به تو که پدر داری و می‌دانی چقدر مهم است که داری.

و به تو که پدر داری و نمی‌دانی که چقدر مهم است که داری… که وای به حالت!

…

دعا کنید این روزها برای همه، برای کنار دستی، برای هرکس، برای هیچ کس.

کمتان هم نمی‌آید اگر محبت کنید، اگر احوال بپرسید.

این را هم تماشا کنید و اگر لذتی بردید یا دیده‌تان تر شد، یاد ما هم بکنید:

«این چیه؟»

من دروغ گفته‌ام

اعتراف می‌کنم که بارها

                        -زیاد

دروغ گفته‌ام

و این روزها که از دروغ گفتن ساده‌تر است

اعتراف می‌کنم

که هرگز تا این حد

-تا پای جان

از دروغگو بودن پشیمان نبوده‌ام

من دروغ گفته‌ام

و حالا در انفرادی تنهایی خودم

                        -سخت

حبس گشته‌ام

و پروا ندارم حتی

که تیرباران شوم

اما سخت می‌هراسم

و دست و دلم فراوان می‌لرزد

که در جرگه خدایان دروغ و فریب این روزگاران

به حسابم آرند

و این را راست می‌گویم

من دروغ گفته‌ام

اعتراف می‌کنم که بارها

فراوان دروغ گفته‌ام

و اعتراف می‌کنم

که این یکی را راست گفته‌ام

3 شهریور 88

دوست و همکار فاضل و فرزانه‌ام، که خواسته‌اند «هیچکس» باشند، در نوشتاری به مناسبت روز پزشک، با نگاه به برخی آموزه‌های اخلاقی و عرفانی مولانا و با اشاره به حقیقتی مهم، ‌پرسشی طرح کرده‌اند که پاسخ به آن می‌تواند برای بسیاری از ما راهگشا باشد. پس استاد گرامی، همکار عزیز، بسم‌الله.

استحالۀ ترشی ناگوار و کام‌آزارِِ سرکه به مزۀ خوشایند و گوارای سرکنگبین برآیند دو همنشینی است: یکی آمیختن جانِ ‏ترش و سرد سرکه با نهاد گرم و شیرین عسل، و سپس همدمی این دو با گرمی و روشنایی آتش، تا به مددش، این دو ‏ناسازگار چند جوشی در دل هم بزنند و در هم زیر و زبر شوند و به سرّ هم واقف گردند و چنان همدل شوند که سرانجام ‏سرکنگبینی حاصل شود که شاید و باید… سرکنگبینی که لهیب‌ دل‌های سوزان را، و تشنگی تلخ‌کامان را فرو بنشاند و ‏فریادرسِ جگرِِ سوختگان شود و رخسار زردرویان را به همان سرخی کند که عسل شفابخش و آتش اهورایی…‏.
مولانا در مثنوی چندین بار از داستان هم‌جوشی سرکه و انگبین بهره برده است، گاه این چنین:‏
همچو شهد و سرکه در هم بافتم      تا سوی رنج جگر ره یافتم

یعنی به همین معنا که اکنون گفته شد، و گاه در جستجوی معنایی دیگر که در آن، مولانا مردان خدا را همچون شهد و ‏انگبین می‌داند که اگر گرمی و نرمی نهادِ پاک آنان و شیرینی و وسعت دل ایشان نبود، ترشی و تیزی و سردی و قبض اهل ‏دنیا جهان را پر از رنج و قهر و کین می‌کرد. پس هر گاه کافران و حق‌پوشان، سرکة ناسپاسی و قهر در عالم بریزند، مردان ‏حق شهدِ لطف و وفا درمی‌افزایند تا مبادا رنج‌ها بر جهان چیره شوند و عالم را ویران کنند. در نگاه مولانا مردان خدا، ‏شیرین‌کار و شیرین‌سخن و ‌شیرین‌رفتارند و چنین است که اگر هوی‌ها و خواسته‌های پایان‌ناپذیر سامان جهان را نمی‌آشفت، ‏همه جای این جهان، شهد و شکّر بود: ‏
آفت دنیا هوی و شهوت است      ورنه اینجا شربت اندر شربت است

ولی این آرزویی بیش نیست، بس بسیار از ما خلق جهان بستة هوی و شهوت‌ایم و تا هنگامی که جان از تن بکنیم، در همین ‏هوی و شهوت می‌تنیم. پس چه باید کرد؟ راه‌کار مولانا این است که در برابر این سرکِِگی، مردان حق پریشان و تُرُش نشوند ‏و از جان عسلین‌ خود به جهان شیرینی ببخشند: ‏
تو عسل، ما سرکه در دنیا و دین      دفع این صفرا بود سرکنگبین
سرکه افزودیم ما قوم زحیر      تو عسل بفزا، کرم را وامگیر
و:‏
چون که سرکه، سِرکِگی افزون کند      پس شکر را واجب افزونی بود
قهرْ سرکه، لطف همچون انگبین      کین دو باشد رکن هر اِسکنجبین
انگبین گر پای کم آرد ز خَلّ      آید آن اسکنجبین اندر خلل

اما چنین پیوسته و مدام شهد ریختن، و خسته نشدن و به کنجی نخزیدن و سرخورده نشدن آسان نیست؛ چه آسان؟ که از ‏خون خویش ریختن و جان باختن دشوارتر است. مولانا چنین می‌داند که چنین شهد بی‌پایانی نمی‌تواند از کوزه‌ای خرد ‏سرازیر شود و بر این همه تُرُشی چیره شود مگر آنکه آن خم راهی به دریای عسل داشته باشد. ‏
قوم بر وی سرکه‌ها می‌ریختند ‏‎      نوح را دریا فزون می‌ریخت قند
قندِ او را بُد مدد از بحر جود ‎‏      پس ز سرکه‌یْ اهل عالم می‌فزود
خم که از دریا درو راهی شود ‏‎      پیش او جیحون‌ها زانو زند
گر پلیدان این پلیدی‌ها کنند ‏‎      ‎آب‌ها بر پاک کردن می‌تنند
گرچه ماران زهرافشان می‌کنند      ورچه تلخان‌مان پریشان می‌کنند
نحل‌ها بر کوه و کندو و شجر      می‌نهند از شهد، انبار شکر
زهرها هرچند زهری می‌کنند      زود تریاقاتشان بر می‌کنند

باری، سخن کوتاه کنم، مرادم از این گفته‌ها، وعظ و ارشاد نیست، که واعظان و مرشدان بسیارند و در کار خود نیز بس ‏کوشا و استوارند. امروز روز پزشک بود و قصد من اشارتی به احوال خودمان – ما پزشکان- است. زیرا برای پرسش از احوال ‏ما، کسی جز خودمان سراغمان را نمی‌گیرد. جویا شدن از احوالمان که سهل است، حتی در همین یک روز هم ما پزشکان – ‏هر چند راست‌کردار و بی‌طمع و بی‌ تمنای پاره و رشوت باشیم- باز از بیماران خود سخن گرمی نمی‌شنویم، از دوستان و ‏رفقایمان که برایشان خدمتی کرده‌ایم پیامکی دریافت نمی‌کنیم، آشنایانمان برایمان آف تبریکی نمی‌گذارند و زنگ تلفنمان ‏را شور شادباشی در پی نیست. لاجرم ما پزشکان خودمان روز پزشک را به یکدیگر تبریک می‌گوییم و بی‌هوده تلاش ‏می‌کنیم ناخرسندی خود را از این تنهایی پنهان کنیم، باری، گاه برخی از ما این تبریک‌ها را با چاشنی تندی از سرزنش و ‏طعن بر خود همراه می‌کنیم و سخنمان را به طنزی خاکستری می‌آلاییم یا می‌آراییم. ‏
بگذرم، من با آن مقدمه و این گلایه‌ها، ابداً قصد متناظر دانستن و تشبیه پزشکان را به مردان خدا، و بیماران را به حق‌پوشان و ‏ناسپاسان ندارم و اصلاً این‌گونه مقایسه‌ها را ‌هشیارانه و خردمندانه و درست نمی‌دانم، غرضم از استشهاد به مولانا نیز چیز ‏دیگری است که خواهم گفت…‏
همة دردم این پرسش شاید فراموش‌شده است که ما پزشکان چگونه می‌توانیم برای کاستن از درد و رنج هر روزة این مردم، این ‏مردمی که ما را جز به هنگام پریشانی و رنجوری خود به یاد نمی‌آورند، جان خود را چنان شیرین کنیم که خود گزند و ‏آسیب نبینیم و در سلامت روان، و با خشنودی و شادمانی به درد ستاندن و درمان دادن بپردازیم؟ ‏
پرسش را شنیدید؟ پاسخ شما چیست؟ به عمد دیدگاه مولانا را در آن آغاز آوردم تا بدانید از آن راه‌های فردی و سالکانه ‏چیزی به گوشم خورده است، ولی راستش را بخواهید آن را برای نجات پزشکان و نیز بیماران امروز، اگر چه لازم، ولی ‏کافی نمی‌دانم و راه حلّی اجتماعی تصورش نمی‌کنم. (تیتر صفحة اوّل جام جم امروز حاکی از عدم کفایت درآمد بیش از ‏هشتاد درصد پزشکان عمومی بود!)‏
یک بار دیگر: پرسش این است: ما پزشکان چه کنیم تا شیرین بشویم یا شیرین بمانیم و از تلخی و ترشی روزگار و اهل آن ‏رخ در هم نکشیم؟ چه کنیم تا طبیب عیسوی‌هُش باشیم نه طبیب آدمی‌کش؟ ‏
اگر شده است که دل‌شکسته شوید، اگر شده است که از خود به بیم بیافتید، اگر به سرتان زده که برزویة طبیب را فراموش ‏کنید، اگر گاه به خاطر پزشک شدن خود را در تنهایی سرزنش کرده‌اید، بگویید چه کنیم؟ ‏
لطفاً شعار ندهید، چون این یکی را خوب یاد گرفته‌ایم، و نه علاقه‌ای به آن داریم و نه نیازی! بسم‌الله!

یکم:

می‌گویند هرگاه که آب می‌نوشی بگو «یا حسین».

این روزها که آب می‌بینی و نمی‌نوشی، آرام بگو «یا ابوالفضل»

دوم:

جمعه، سی‌ام مرداد 88، تهران، نمایشگاه قرآن:

کتاب‌فروش‌ها مگس می‌پرانند، اما انواع کلیات مفاتیح و جزئیات شیطان‌پرستی ترکانده است!

… کمی مرتبط: رمضان، با کمری شکسته!

سوم:

همکار خوبم، روزت مبارک.

همیشه در نجوا با خدای خصوصی‌ام امید دغدغه‌مندی، مردم دوستی و اخلاق مداری داشته‌ام. دعایم کن.

… کمی مرتبط: من طرفدار انقلاب مخملی‌ام!

چهارم:

آیت‌الله مکارم شیرازی، در نخستین لحظات پس از افطار در کانال نمی‌دانم چند صحبت می‌کند. من که در حال تدوین جلد سوم مجموعه آثار دکتر مصطفوی کاشانی هستم، حالا بهتر از دغدغه‌های قدیمی ایشان در مورد اخلاق و جوانان و… باخبرم. دارد می‌گوید رمضان ماه بخشایش است و باید گذشته را دور ریخت و بخشود و آشتی کرد تا خدا هم تو را ببخشاید و با تو آشتی کند و….

هی تو عزیز دل! همسایه پایینی را می‌توانی ببخشایی، اگر حتی گناهی کرده باشد.

می‌توانی بروی یقه‌اش را بگیری و گفتگو کنی! یا این که بی‌گفتگو تنها ببخشی‌اش و خلاص. خدا هم می‌بخشاید.

آقای دکتر روان‌شناسی که میهمان یک برنامه تلویزیونی است حرف‌های قشنگی می‌زند در مورد دوری اعضای خانواده‌ها و زن و شوهرها از هم.

می‌گوید باید با هم حرف بزنیم، حرف های قشنگ، حرف‌های صمیمی. می‌گوید از جمله‌ها و تکیه‌کلام‌های تلخ که طرف مقابل را می‌گزد استفاده نکنید. مثلا حتی به همسر یا فرزندتان که آمده اتفاقی یا اشتباهی را برایتان تعریف کند نگویید «من که گفته بودم!»

همه تکیه‌کلام‌هایی که دوست ندارم و حرف‌های تلخی که گاهی اینجا و آنجا در پاسخ حرف‌های صمیمی‌ و بی‌غرضم می‌شنوم برایم تداعی می‌شوند….